Na rynku dostępne są platformy do treningów poznawczych, które pozwalają trenować umysł. Skoro platformy treningowe oparte są o proste gry, to czy „zwykłe” gry komputerowe też mogą być treningiem poznawczym? To będzie dobra wiadomość dla naszych dzieci – okazuje się, że tak! Szczególnym swoim zainteresowaniem badacze objęli dwa typy gier akcji:

  • Gry strategiczne czasu rzeczywistego (real time strategy – RTS)
  • Gry zręcznościowe (tzw. strzelanki, first person shooters – FPS)

Gry te wymuszają od użytkownika zaangażowanie wielu procesów poznawczych: spostrzegania (jednoczesne śledzenie kilku poruszających się obiektów), uwagi (utrzymanie odpowiedniego poziomu czujności), pamięci roboczej (odświeżanie informacji, przełączanie się między zadaniami) czy zdolności planowania czynności.

W swoim artykule przeglądowym trzy psycholożki [1] pokazują, że gracze w porównaniu z niegraczami są sprawniejsi w niejednym aspekcie funkcjonowania poznawczego – wyniki te przedstawiam w poniższej tabeli. Z drugiej strony istnieją badania, które nie potwierdzają różnic w sprawności funkcjonowania poznawczego u osób grających i niegrających. Przypuszczalnie to rodzaj gry ma kluczowe znaczenie w poprawie zdolności poznawczych.

ZDOLNOŚCI POZNAWCZECO SIĘ POPRAWIŁO?
spostrzeganiezdolności wzrokowo-przestrzennewrażliwość na kontrastintegracja informacjiaktywny charakter spostrzegania, w którym korzystamy z procesów pamięciowych (tzw. procesy góra-dół)
uwagaselektywność (wybiórczość) uwagiuwaga wzrokowa – jednoczesne śledzenie wielu obiektówzdolność rozdzielania zasobów uwagowych do wykonywania różnych zadań
pamięć roboczaodświeżanie informacjiprzełączanie się między zmieniającymi się regułamihamowanie nieistotnych informacji
szybkość przetwarzania informacji (czas reakcji)przeszukiwanie pola wzrokowegopoprawność oraz szybkość reagowania na bodźce i ignorowania „przeszkadzaczy”
Źródło: opracowanie własne na podstawie Kowalczyk, Brzezicka, Kossut (2014).

Czy te doniesienia oznaczają, że teraz powinniśmy zgadzać się na spędzanie przez nasze dzieci godzin przed komputerem, bo one trenują grając w gry? Nie do końca… Trening odbywa się tylko do pewnego momentu – kiedy gra staje się łatwa, zostajemy w niej ekspertami i nasze reakcje zaczynają być automatyczne, przestajemy trenować.

[1] Kowalczyk, N., Brzezicka, A., Kossut, M. (2014). Zmiany neuroplastyczne w wyniku intensywnych treningów poznawczych: porównanie tradycyjnego podejścia i metod wykorzystujących gry komputerowe. Neuropsychiatria i Neuropsychologia, 9(3-4), 104-111.